Onderwijs in de gemeente Hingene

Gemeentelijke jongensschool van Hingene (1864-1976) De gemeenteschool en het onderwijzershuis van Hingene werden in 1866 gebouwd naar het ontwerp van provinciaal architect Joseph Schadde. In 1904 werden, naar het ontwerp van Edward Careels, een galerij (aan de zijde van de Louis Segersstraat), een bergplaats en een pompplaats toegevoegd. De school had oorspronkelijk slechts één bouwlaag, maar in 1921 werd deze uitgebreid met twee nieuwe klassen bovenop de bestaande structuur. De Architecten van de School Joseph Schadde werd geboren in Antwerpen op 3 augustus 1818 en overleed daar in 1894. Hij studeerde aan de Academie van Antwerpen , waar hij later zelf leraar werd en les gaf aan toekomstige grote architecten zoals Oscar De Breuck en Leonard Blomme . Tot zijn realisaties behoren de Handelsbeurs van Antwerpen , de Sint-Martinuskerk in Duffel en de restauratiewerken aan de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal in Antwerpen . Tussen 1853 en 1869 was Schadde werkzaam als architect voor de provincie Antwerpen en bouwde hij ongeveer vijftig kastelen in België. Edward Careels werd geboren in Lier op 3 februari 1857 en overleed daar in 1933. Hij begon zijn loopbaan als klerk-tekenaar bij de provincie Antwerpen en werd later conducteur. In 1879 behaalde hij de eerste prijs uitmuntendheid in civiele architectuur aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Antwerpen , na al een reeks eerste prijzen in diverse vakgebieden te hebben gewonnen. In 1899 werd hij provinciaal bouwmeester tot 1929, waarna hij nog als waarnemend bouwmeester in dienst bleef tot hij in 1930 werd opgevolgd door zijn zoon Gustaaf Careels. In 1893 werd Edward Careels aangesteld als leraar boetseerkunst aan de Stedelijke Academie voor Schone Kunsten te Lier, waar hij in 1920 tot directeur werd benoemd. Hij bekleedde deze functie tot zijn pensioen. Vanaf 1920 was hij lid van de Commissie voor Monumenten van het bisdom Mechelen. Edward en Gustaaf Careels lieten een indrukwekkend architecturaal oeuvre na, voornamelijk in de provincie Antwerpen en specifiek in het arrondissement Mechelen. Privé werkten zij vooral in hun geboortestad Lier, hoewel het complex van de Ursulinen in Onze-Lieve- Vrouw-Waver, met onder meer de kerk, uitbreidingen en herstellingen, ook een belangrijke realisatie is. Geschiedenis van de “jongensschool” Paulus Augustynen was de eerste onderwijzer van de jongensschool, benoemd op 3 december 1864 . Voordat de nieuwe school op 'den Dries' werd gebouwd, gaf hij les in een gebouw op de kouter dat ook als zondagsschool dienst deed. Na zijn overlijden in 1872 werd hij opgevolgd door Emiel Jordens , die in 1884 tijdelijk ook als onderwijzer in de gemeenteschool van Wintam werkte. Frans Mees nam ontslag als onderwijzer om zeepzieder te worden in Eikevliet. Hij werd opgevolgd door Leo-Antoon De Brabander , een afgestudeerde van de Normaalschool te Sint-Niklaas en voormalig onderwijzer in Dendermonde. De Brabander gaf les aan ongeveer zeventig leerlingen in de zomer en tot honderd in de winter, allemaal in één klaslokaal. De gemeente vond een hulponderwijzer onnodig, omdat ze De Brabander capabel achtten. In 1896 werd de katholieke jongensschool , gevestigd in de vroegere gemeenteschool op den Dries, op verzoek van het onderwijzend personeel weer een gemeenteschool. Rond de eeuwwisseling werd Richard Augustynen aangesteld als hulponderwijzer onder hoofdonderwijzer De Brabander, die in 1902 ontslag nam. Augustynen nam zijn plaats in, ondersteund door hulponderwijzer Karel Vermeiren , en gaf les aan meer dan 50 leerlingen per onderwijzer. Frans Mees keerde rond de eeuwwisseling terug naar de gemeenteschool te Hingene als onderwijzer. Edward De Smet , afgestudeerd aan de Normaalschool van Sint-Niklaas in 1924 , nam de taak van schoolhoofd over van Augustynen en hield toezicht op onderwijzers Oscar De Preytere , Wilfried Van Ranst , en Maurits Van Ranst . Wilfried Van Ranst had in 1922 zijn diploma behaald aan de Bisschoppelijke Normaalschool van Sint-Niklaas . Tijdens de Tweede Wereldoorlog, in 1941 , kregen de onderwijzers de opdracht van de Duitse bezetter om te zorgen dat leerlingen geen herkenningstekens droegen en geen Duitsvijandige daden stelden. Met het vliegveld tussen Hingene en Wintam was dit niet altijd eenvoudig. Eind 1941 kregen de onderwijzers de taak om kinderen naar huis te begeleiden. Op 10 mei 1944 werden alle klassen gesloten uit vrees voor bombardementen. In september 1944 , na de bevrijding, konden de lessen worden hervat. Eind jaren vijftig had de school vier klassen. In het vierde jaar bewerkten de jongens hout en metaal onder begeleiding van Maurits Van Ranst in de bijgebouwen van het kasteel, het Laathof. Deze vierde graad werd pas in 1975 afgeschaft, hoewel er al jaren geen leerlingen meer kwamen opdagen. In 1965 werd Edward De Smet opgevolgd door Louis Vertongen als schoolhoofd. Vertongen was voordien onderwijzer in Wintam. Het einde nadert voor de jongensschool Veel ouders vonden de graadklassen, waar twee leerjaren samen werden onderwezen door één onderwijzer, niet bevorderlijk voor de vooruitgang van hun kinderen. Daarom stuurden ze hun kinderen naar grotere scholen in Bornem of Puurs. In die periode was het aantal leerlingen bepalend voor het behoud van een klas. Voor drie klassen moest men vijfenvijftig leerlingen hebben; bij een tekort van één leerling zou de derde klas het volgende jaar verdwijnen. Om het benodigde aantal leerlingen te halen, werden diverse initiatieven opgezet, zoals naschoolse Franse lessen en huisbezoeken. Schoolhoofden Louis Vertongen en Flor Roskam van de gemeenteschool van Wintam maakten afspraken om elkaar te helpen bij een tekort aan leerlingen. Ze spraken ouders aan om hun kinderen naar Hingene of Wintam te sturen als dat nodig was. Ondanks deze inspanningen viel in 1972 de derde klas van meester Fons Desmedt weg in de Hingense jongensschool, en deze klas werd overgeheveld naar Wintam. Meester Fons kreeg de extra taak om zijn leerlingen van het vijfde en zesde leerjaar naar Wintam te vervoeren. Aanvankelijk gebeurde dit met de auto's van burgemeester Bogaerts . Later kocht de gemeente het busje van wasserij 'Edelweiss' . Deze schoolbus , die ook als politiebus dienst deed, was uitgerust met een zwaailicht. Leerlingen die met meester Fons meereisden, herinneren zich nog dat hij af en toe het zwaailicht gebruikte, hoewel dat niet mocht. Later werd een echte schoolbus aangeschaft. Tijdens de gemeenteraadszitting van 19 september 1975 werd besloten om de gemeentescholen van Hingene, Wintam en Eikevliet af te schaffen vanwege een gebrek aan voldoende leerlingen. De leerkrachten Louis Vertongen , Flor Roskam , Fons Desmedt , Celine De Wachter , Staf De Clerck en Julien Maes moesten vertrekken. Voor de gebouwen zou een nieuwe bestemming worden gezocht. Louis Vertongen en Staf De Clerck gingen dat jaar met pensioen, terwijl de anderen naar het vrije onderwijs gingen.  Bron(nen): 200 jaar onderwijs te Hingene-Wintam-Eikevliet, Tentoonstellingbrochure, De Casteleyn vzw, 1997