DORP IN DE GEMEENTE HINGENE

Eikevliet (Wijk C) Eikevliet is een dorpje gelegen tussen de Rupelstroom en de Vl iet. Als gehucht van de gemeente Hingene werd het met de fusie van 1977 opgeslokt door de gemeente Bornem. Het dorp kan zich buigen over een dynamische geschiedenis van nijverheid en economische activiteiten. De deftige herenhuizen in de hoofdstraat zijn hiervan zeker getuigen van. Eikevliet floreerde en het mocht geweten worden. Maar zonder de kronkelige getijderivier de Vliet zou Eikevliet nooit het dorp geworden zijn zoals het nu is geworden. Heel de economie steunde op deze rivier. In de 1ste eeuw v.C. bestond er in Eikevliet al een serieuze periode van handel met verafgelegen gebieden. De ligging van de nederzetting in de hoek van de Rupel en de Vliet is hier niet vreemd aan. Oorspronkelijk werd de eerste Eikse nederzetting dicht tegen de Rupel opgetrokken op de plaats met als toponiem Steenlander. Deze Steenlander stond in rechtstreekse verbinding met het Steenland te Hingene. Schrijfwijzen op akten en historische landkaarten In 1559 schreef men Aycke , in 1620 tot eind 18 e eeuw was het Eyck of Eycke . Een enkele keer treft men in een akte uit 1633 Yckelvliet aan. Daarna had men Eykenvliet en Eyckenvliet . De kleine schrijfafwijkingen komen voort uit de gebruikte spelling, uit andere talen, volgens het tijdsstip en uit onkunde van de schrijver. In een handschrift van 1779 staan drie verschillende schrijfwijzen te boek; Eycke vliet , Eyckenvliet en Eyckevliet . Zo weinig hechtte men belang aan de correcte schrijfwijze van dorpsnamen. De verschillende historische schrijfwijzen voor Wijk C zijn: Eykervliet (Villaret-kaart 1745-1748); Eyckevliet (Ferraris 1777) ; Eykenvliet (Vandermaelen 1846-1854; Popp 1842-1879) ; Eykevliet (Atlas der Buurtspoorwegen 1841); Eykevliet (Belgische Topografische kaart 1873) ; Eikevliet ( Militair Cartografisch Instituut 1939-1951 ). De Balansbrug De ophaalbrug van Eikevliet werd gebouwd in de late 16e eeuw. In 1633 was deze brug in zo’n slechte staat, dat er jaren over getwist werd wie de kosten zou dragen voor de herstelling van deze noodzakelijke brug. De brug verbond de heerlijkheden Puers en Hingene met elkaar, dus werd er gepalaverd over wie wat ging doen. Tot graaf d’Ursel er genoeg van had en kocht deze overgang van de Vliet aan in 1676. Echter verhuurde hij de brug voor 6 jaar, zonder de herstellingswerken al uit te voeren. Pas in 1698, na de negenjarige veldtocht die onze contreien teisterden, werd ze helemaal vernieuwd op kosten van Hertog. Het lukte hem zelfs om nieuwe brugrechten te bekomen bij keizerin Maria-Theresia van Oostenrijk. Bovenop de brugrechten, kreeg hij ook wegrechten die hem in staat stelden bij de aanleg van 170m kasseibaan tot aan de “zijn” brug. Men kon niet zomaar de brug vrij oversteken. In 1752 moest iemand die de brug wou oversteken, met een rijtuig voorzien van 1 paard, een tol betalen van 1 “groot” (één - Vlaamse- groot had de waarde van ½ stuiver). Een paard alleen kostte 1 “ oort ” ( Ter waarde van twee duiten en na de decimalisatie gebruikt voor een munt van 2 centiem ), voor een koe betaalde men een “ negenmanneke ” ( de bijnaam van een munt van één-achtste stuiver in de 16de en 17de eeuw ) en een vreemd schip dat heen en weer voer, om te laden en te lossen bij één van de vele nijverheidsbedrijven in Eikevliet, betaalde telkens 8 “ groten ”( één groot heeft de waarde van ½ stuiver ). In 1882 werd de brug nog eens vernieuwd in de toestand die we allemaal wel kennen van de oude postkaarten. Het toltarief was toen 18 centiemen ( 100 centiemen had de waarde van 1 Belgische frank of 0,02 euro ) voor een wagen met 2 paarden, 4 centiemen voor een hondenkar, 2 centiemen voor een vreemde reiziger. Voetgangers van Puurs konden de tolbrug kosteloos oversteken, maar die van de gemeente Hingene moesten jaarlijks, op Kerstmis, een brood of 5 centiemen geven. In 1922 kreeg hertog Robert d’Ursel, senator van de Katholieke Partij, bij K.B. de toelating om volgend tolsysteem/tarieven te hanteren. We lezen als volgt het Koninklijk Besluit: Bij Koninklijk Besluit van 10 Juli 1922, wordt M. de hertog d’Ursel, senator, gemachtigd, gedurende het tijdperk van één jaar, aanvang nemende den 1 Augustus 1922, voor den doortocht onder en over de brug van Eykevliet, de hierna vermelde toltarieven te innen. Die toelating is nochtans afhankelijk van zekere voorwaarden, onder andere degene waarbij alle ontvangsten moeten besteed worden aan de werken tot herstelling of hechtmaking der brug, alsook aan de kosten van onderhoud en inning: Recht van doortocht onder de brug van Eykevliet: Schepen toebehoorend aan schippers van Puers, voor elken doortocht, 1 frank. Recht van overtocht op de brug van Eykevliet en den aanpalende steenweg: De inwoners van Puers, Hingene, Wintham en Eykevliet zijn vrij van bruggeld wanneer zij alleen en te voet over de brug gaan. Voor elke reiziger: Brug Steenweg Tot. welke deze gemeenten niet bewoont 0,05 - 0,05 Voor elk rijtuig of wagen met 2 paarden 0,25 0,25 0,50 Voor ieder meerder paard 0,10 0,10 0,20 Voor elk rijtuig of wagen met paard of ezel 0,15 0,15 0,30 Voor elke hondenkarre 0,10 0,10 0,20 Voor elk ruiter te paard 0,10 0,10 0,20 Voor elk paard 0,05 0,05 0,10 Voor elken os, koe of ander hoornvee boven 2 jaar 0,10 - 0,10 Voor elk hoornvee beneden de twee jaar, alsmede voor elk kalf, schaap of varken 0,05 0,05 0,10 Voor iedere velo of tandem - - 0,05 Voor ieder motorrijwiel - - 0,10 Voor ieder auto of autowagen - - 1,00 Tot 1940 moest men tolgeld betalen aan de hertog d’Ursel. In 1968 kwam er een meer modernere brug en verdween de ophaalbrug. De balansbrug was het pronkstuk van Eikevliet in de 19e en 20ste eeuw. Voorheen was er gewoon een houten draaibrug. De brug overspant de Vliet en vormt een toegangspoort over de natuurlijke scheidingslijn tussen de gemeente Hingene en de gemeente Puurs. In 1520 werd er reeds al een brug aangelegd op die plaats om te toegang tussen Vlaanderen en Brabant te bevorderen. In 1708 werd er tijdens een dorpsraad beslist om de brug af te haken. De brug is vandaag de dag nog steeds belangrijk om naar het Eikse Puurs te gaan. Helaas bestaat de balansbrug niet meer en werd deze vervangen door een eigentijdse betonnen constructie. Het werd een brug zoals er zoveel zijn in Vlaanderen. Afscheuring met de gemeente Hingene Eikevliet was het niet altijd eens met de beslissingen van de gemeenteraad van Hingene en met de familie d'Ursel. Het werd zelfs zo heftig dat men in 1825 een verzoekschrift indiende tot afscheiding van de moedergemeente. Enkele dagen later werd er een tegenverzoek ingediend door een honderdtal bewoners die een afscheiding met Hingene niet zagen zitten. Uiteindelijk kwam dit aan de oren van de familie d'Ursel en omdat de Eikevlietenaren pachters waren van de gronden van den Duc, werden ze onder druk gezet. Wie een afscheiding met Hingene wou, verloor zijn grond. Na een tijd van heen en weer geslinger van woorden en daden, werd Eikevliet voor de keuze gesteld. Konden ze wel afscheiden? Waren er wel voldoende inkomsten? Uiteindelijk was de afscheiding gewoon een middel om een steenweg te bekomen naar het station van Puurs en het gemeentebestuur van Hingene zag hierin geen graten of middelen. Toch bekwam de "afscheidingsbeweging" van Geniets zijn eis en werd er in 1879 toch overgegaan in de aanleg van een steenweg. Als je iets wil bereiken moest je in die tijd zeer harde taal spreken. Brouwerijen Brouwerij " Het Paradijs ": de brouwerij vervaardigde bier en limonade. Na enkele tegenslagen hield de brouwerij in 1925 op te bestaan. Brouwerij " Roomen ": In 1825 brouwden ze al licht en donker bier. In 1889 werd de brouwerij failliet verklaard en openbaar verkocht. Brouwerij " De Zwaan ": Sinds 1870 werd er door de familie Geniets met het brouwen van bier begonnen. Hun meest gekende bieren zijn: Eiker Blond en Nova. In de jaren '60 hield men op met brouwen en de brouwerij werd afgebroken. Kerkelijk Puurs Zoals de inwoners van Hingene aanvankelijk afhankelijk waren van de Abdij van Bornem, zo stonden de bewoners van Eikevliet onder het kerkelijk gezag van Puurs. In het begin stond er alleen een kapel , toegewijd aan de Heilige Sint-Lucia , waar op zon- en heiligendagen een mis werd opgedragen. Deze kapel werd echter in 1600 door de Geuzen tijdens de Tachtigjarige Oorlog volledig platgebrand en kort daarna heropgebouwd. Na de afbraak van de kapel begon de bouw van de huidige Sint-Lambertuskerk , gefinancierd door de abdij van Affligem , die de plaatselijke tienden ontving. De eerstesteenlegging vond plaats op 5 juni 1778 en de inwijding van de kerk op 7 oktober 1779 . In 1876 werd een sacristie gebouwd naast het koor, naar een ontwerp uit 1874 van Leonard Blomme (1840-1918). In 1842 werd de parochie erkend, nog steeds afhankelijk van Puurs. De buitengevels van de kerk werden in 2000 grondig gerenoveerd en de restauratie van het interieur werd in 2008 voltooid. Het “Scholeke” van Eikevliet In 1917 besloten de Zusters der Christelijke Scholen van Vorselaar , als inrichtende macht, naast een meisjesschool ook een kleuterschool op te richten. De schoolgebouwen werden geplaatst vlak naast de bestaande gemengde gemeentelijke school. In 1971 verhuisden de kloosterzusters naar Wintam, nadat besloten werd de meisjesschool van Eikevliet te sluiten en het kloosterconvent op te heffen. De kleuterschool bleef echter bestaan als een afdeling van de Zusters van de meisjesschool in Wintam. In 1975 vond de eerste fusie van scholen plaats onder het bestuur van de Zusters van Vorselaar, waarbij de scholen van Eikevliet en Wintam werden samengevoegd. Een jaar later sloot ook de school uit Hingene -dorp zich aan bij deze scholengroep. Voor de kleuterschool van Eikevliet verliep alles goed totdat in 1998 tijdens een vergadering, waar nietsvermoedende ouders aanwezig waren, de bom letterlijk barstte. De inrichtende macht informeerde de ouders dat de kleuterschool gesloten zou worden, met als belangrijkste reden de veiligheid en de financiering . Uit betrouwbare bronnen weten wij dat dit een drogreden was, want de school financierde zichzelf wel. Door de hechte gemeenschap van Eikevliet kon de school gemakkelijk aan geld komen, bijvoorbeeld door een festijn te organiseren. De inwoners van Eikevliet lieten zich niet ontmoedigen door deze tegenslag. Strijdbaarder dan ooit verenigden de ouders en de dorpsgemeenschap zich om de strijd aan te gaan met de inrichtende macht. Al snel volgden er acties met spandoeken en zwarte vlaggen . Spandoeken met de slogan ‘Eikevliet, onze kinderen tellen niet’ spraken duidelijke taal. Advocaat André Geniets werd door de ouders aangesteld om hun zaak te behartigen en concludeerde al snel dat de argumenten van de inrichtende macht zeer zwak waren. Op 28 mei 1998 werd een vergadering gehouden om de uiteindelijke beslissing te nemen over de sluiting van de kleuterschool. Later bleek dat de sluiting al op 26 mei was aangevraagd. Voor meer informatie verwijzen wij naar het boek ‘Van Eycke tot Eikevliet’ van Danny Polfliet . Heden is de kleuterschool nog steeds open, maar zij moeten elk jaar zorgen dat ze in februari minstens 12 leerlingen tellen. Inmiddels staat de kleuterschool van Eikevliet onder het beheer van de Sint-Carolusschool uit Ruisbroek . Bekende inwoners Bekendste inwoner van Eikevliet is de schrijver van het boek: "Geschiedenis der Gemeente Hingene", Leopold Mees (° Hingene op 1 maart 1850 en overleden te Eikevliet op 18 februari 1901). Hij was lange tijd gemeenteraadslid in Hingene.  Bron(nen): Van Eycke tot Eikevliet; Danny Polfliet; 2008 Leven in de Brouwerij, Expo Orde van Hingene, 2016 Leven in de Brouwerij; Danny Polfliet; 2019 Geschiedenis der Gemeente Hingene; Leopold Mees; 1894 https://inventaris.onroerenderfgoed.be/erfgoedobjecten/2026