Eduard Claessens (°1885-†1945)

Edward Frans Claessens, Socialistisch boegbeeld in Niel Edward Frans Claessens, geboren in Eikevliet (Hingene) op 14 november 1885, kwam uit een liberaal arbeidersgezin van zes kinderen (vijf jongens en één meisje). Toen zijn vader, Carolus Ludovicus, nachtwaker werd op de cementfabriek in Niel, verhuisde het gezin naar deze gemeente. Op 12-jarige leeftijd moest Edward aan de slag in de kuiperij van die fabriek. Als jongeling was hij een enthousiaste turner en amateurwielrenner, maar hij voelde ook sterk de sociale wantoestanden in de fabriek en omliggende steenbakkerijen. Zijn vrije tijd verdeelde hij tussen turnen en zelfstudie, later aangevuld met avondschool. In 1911 sloot hij zich aan bij de socialistische fanfare, en twee jaar later werd hij lid van de BWP (Belgische Werkliedenpartij). Onder zijn impuls werd in 1913 de socialistische vrouwengroep opgericht, evenals de plaatselijke afdeling van de centrale Bouw en Hout, de turnkring ‘Voor Geest en Lichaam’, en in 1917 de zangkring ‘De Vrije Stem’. Tijdens de Eerste Wereldoorlog speelden de socialisten een belangrijke rol in het Nationaal Hulp- en Voedingscomité, waarbij Claessens een drijvende kracht was. Na de oorlog werd hij in 1921 verkozen tot gemeenteraadslid en provincieraadslid voor de BWP. Bij de verkiezingen eind 1926 behaalden de socialisten de absolute meerderheid, en in 1927 werd de gemeente voor het eerst bestuurd door socialisten, met Edward Claessens als burgemeester. Hij maakte van het brouwershuis ‘De Klok’ het gemeentehuis, richtte een bibliotheek op en zorgde voor de aankoop van het Volkshuis voor de partij. In 1932 werd hij verkozen tot senator, een mandaat dat in 1936 werd hernieuwd. Tijdens de Tweede Wereldoorlog vluchtte de familie Claessens naar Zuid-Frankrijk, waar ze de oorlogsjaren doorbrachten. Rond de tijd dat ze terug wilden keren naar Niel, overleed Edward Claessens plotseling, naar verluidt door verdrinking. Hij werd begraven in het dorpje Verfeil (Haute- Garonne). Zes jaar later, op 21 april 1951, werd zijn lichaam herbegraven in Niel, onder grote publieke belangstelling. VGL Voor geest en lichaam De socialistische turnkring ‘Voor Geest en Lichaam’ werd in 1913 opgericht door Edward Claessens, zelf een uitstekende turner. De eerste trainingen vonden plaats in het toenmalige 'Estaminet-Feestzaal Minerva', later omgebouwd tot Apotheek De Werker, nu bekend als Apotheek Multipharma. Het opschrift op de gevel werd vervangen door ‘Socialistisch Volkshuis’. Eind 1913 telde de kring 11 leden en 20 leerlingen-jongens. Ondanks de Eerste Wereldoorlog werd er doorgezet, en in 1917 groeide het aantal leden naar 28 en het aantal leerlingen-jongens naar 32. De eerste turntoestellen, zoals een barre, werden door de turners zelf in elkaar gezet. In 1919 werd het eerste jubileumfeest van "Voor Geest en Lichaam" gevierd, en in datzelfde jaar kreeg de kring haar eerste vaandel. In 1920 werd een afdeling voor meisjes opgericht. Edward Claessens speelde dat jaar ook een rol als medestichter van de Antwerpse Socialistische Turngouw. In 1921 trok de kring naar Seraing om deel te nemen aan de Eerste Internationale Arbeidersolympiade, waar ze onder leiding van Claessens de ‘Eerste Prijs in de Ere-afdeling’ behaalden. Een jaar later namen ze deel aan het Turnbondfeest van de ‘Eerste Arbeiders Jeugddag’ in Antwerpen. In 1924 kreeg de turnkring het alleenrecht over hun oefenzaal, en tot 1940 groeide de vereniging verder uit. Tijdens de Tweede Wereldoorlog nam de bezetter het materiaal uit de turnzaal in beslag, waardoor de activiteiten tijdelijk stopgezet moesten worden. Na de bevrijding werd de turnkring opnieuw opgebouwd met een jonger kader, onder leiding van voorzitter Van Doninck. De oefenzaal werd hersteld, en in 1950 ontving de kring haar stormvaandel. In 1952 werd het trommelkorps opgericht, en in 1956 nam de latere burgemeester Jan De Borger het voorzitterschap over, een functie die hij lange tijd zou bekleden. In 1959 werden de afdelingen ‘Huismoeders en Kleuters’ opgericht, en het trommelkorps werd versterkt met beiaarden. De turnkring behaalde talrijke successen op nationale en internationale wedstrijden, en nam deel aan bond- en gouwfeesten, met veel eerste en tweede prijzen. In haar hoogtijdagen was "Voor Geest en Lichaam" een van de grootste turnkringen in de provincie Antwerpen, en ze blijft een van de sterkste turnkringen binnen de Federatie. De vereniging omvatte een divers gezelschap van jeugd en volwassenen, een drumband, een jazz- en acroafdeling, recreademo's, een jumpersploeg en een uitgebreide jeugdwerking. In mei 2013 vierde ze haar 100-jarig bestaan.  Kwartierstaat stamboom van Edward Claessens Grootouders langs vaderskant Joannes Franciscus Claessens Geboren op 4 juli 1818 te Hingene, overleden op 9 maart 1893 te Hingene. Gehuwd op 19 april 1852 te Eikevliet met Isabella Maerevoet Geboren op 30 juli 1825 te Ruisbroek, overleden op 22 november 1896 te Hingene. Carolus Ludovicus Claessens werd geboren als het derde kind in een gezin van acht. Grootouders langs moederskant Ludovicus De Decker Geboren op 29 augustus 1829 te Hingene, overleden op 9 juni 1894 te Wintam. Gehuwd op 22 juni 1861 te Bornem met Maria Theresia Coomans Geboren op 25 januari 1825 te Bornem, overleden op 9 december 1881 te Wintam. Maria Theresia werd geboren als het tweede kind in een gezin van vier. Ouders Carolus Ludovicus Claessens Geboren op 9 juli 1856 te Hingene. Gehuwd op 12 mei 1883 te Eikevliet met Maria Justina De Decker Geboren op 2 september 1862 te Hingene. Startpersoon Edward Frans Claessens Geboren op 14 november 1885 te Eikevliet, overleden te Verfeil (Frankrijk) op 19 januari 1945. Bron(nen): Gemeentelijke VZW Niels ErfgoedArchief; Kerkstraat 54-A -2845 Niel